CIOWEB

Interkerkelijk contact in overheidszaken

Gemeentelijke subsidie aan kerken en religieuze organisaties

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties stuurde onlangs haar antwoorden op Kamervragen door de leden De Pater-van der Meer (CDA), Van der Staaij (SGP) en Karabulut (SP) over gemeentelijke subsidieregelingen die identeitsgebonden organisaties zouden benadelen of zelfs uitsluiten. Concreet ging het om een motie van de Amsterdamse Gemeenteraad (18 november) en een Algemene Subsidieverordening van de gemeente Rhenen. De Amsterdamse Motie (TK, 2009-2010, Aanhangsel 1032) Op 18 november nam de gemeenteraad van Amsterdam een motie aan die het college opdroeg om ‘als voor waarde op te nemen in contracten met organisaties die werk verrichten voor de gemeente Amsterdam dat zij hun functies niet exclusief openstellen voor een specifieke groep mensen met uitsluiting van andere groepen.’ Maar volgens de minister speelt de Awgb hier geen rol. Het gaat immers om subsidiebeleid van een gemeente en dan is de gemeente gebonden aan artikel 1 van de Grondwet en de beginselen van behoorlijk bestuur, waaronder rechtszekerheid en rechtsgelijkheid. Daarbinnen beschikken de lokale gemeenten over een beoordelingsvrijheid. De minister niet van plan om zich met de zaak te gaan bemoeien omdat de verantwoordelijkheid voor de aanpak van maatschappelijke problemen op lokaal niveau bij de gemeente Amsterdam ligt. Het College van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam heeft al laten weten de motie niet uit te voeren met als argumentatie dat de wet en de jurisprudentie onder bepaalde gevallen uitzonderingen niet als discriminerend aanmerkt. Immers, de Algemene Wet gelijke behandeling maakt het mogelijk in bepaalde gevallen levensbeschouwelijke eisen te stellen aan personeel. Als de gemeente Amsterdam deze organisatie nu op grond van hun personeelsbeleid wel als discriminerend zou aanmerken, dan is de gemeente Amsterdam zelf schuldig aan ongelijke behandeling c.q. discriminatie. Daarom is de motie volgens het college van B&W daarom niet uitvoerbaar. Subsidieverordening Rhenen (TK, 2009-2010, Aanhangsel 1033) De Algemene Subsidieverordening van de gemeente Rhenen stelt dat ‘activiteiten die partijpolitiek en/of levensbeschouwelijk van aard zijn, voortvloeien vanuit partijpolitieke, godsdienstige en/of levensbeschouwelijke motieven dan wel een vorming en/of verspreiding op deze terreinen tot doel hebben’ in ieder geval niet subsidiabel zijn. Deze aangehaalde bepaling bevat drie onderdelen: 1) activiteiten van partijpolitieke en/of levensbeschouwelijke aard zijn niet subsidiabel; 2) activiteiten die voortvloeien vanuit partijpolitieke, godsdienstige en/of levensbeschouwelijke motieven zijn niet subsidiabel; 3) activiteiten die vorming en/of verspreiding op deze terreinen tot doel hebben zijn niet subsidiabel. Het eerste en derde onderdeel zijn volgens de minister zonder meer in overeenstemming met de benadering in het Tweeluik religie en publiek domein. In het tweeluik staat dat subsidie niet mag dienen ter verwezenlijking van geloofsdoelen; als de activiteiten daarop zijn gericht, komen deze niet in aanmerking voor subsidie op grond van het beginsel van scheiding van kerk en staat. Wat betreft het tweede onderdeel van de bepaling hangt het af van hoe dat in de praktijk wordt toegepast in het subsidiebeleid. Het gaat om een vrij algemene formulering. Als dat tot gevolg heeft dat organisaties met een levensbeschouwelijke grondslag bij voorbaat worden uitgesloten van subsidie, ongeacht de aard van de activiteiten die zij (wensen te) verrichten, dan zou er sprake zijn van discriminatie. Als de gemeente dit onderdeel evenwel in de context van de gehele bepaling zo uitlegt dat het activiteiten die een religieus of levensbeschouwelijk doel hebben niet wenst te subsidiëren, dan past dit binnen het juridisch kader zoals dat is uiteengezet in het tweeluik. De rechter kan in een concreet geval toetsen of weigering van de subsidie op basis van deze bepaling in strijd is met het gelijkheidsbeginsel. Vooralsnog doet de minister nog geen voordracht voor vernietiging omdat het in eerste instantie een verantwoordelijkheid van gemeenten om verordeningen op te stellen binnen de grenzen van de wet en de jurisprudentie. Het primaire mechanisme daartoe is het democratische besluitvormingsproces binnen de gemeenten zelf.
CIO-web - CIO Interkerkelijk Contact in Overheidszaken
    • Postadres

      CIO-Secretariaat:
      Postbus 13049
      3507 LA Utrecht
      info@cioweb.nl

      Bezoekadres

      Adriaen van Ostadelaan 140
      3583 AM Utrecht

      Ook op

    • Secretaris

      Mr. Drs. Daniëlle P.J. Woestenberg Ma Ma
      Tel: 030 23 26 928
      d.woestenberg@rkk.nl

      Extra info

      Extra info
      op aanvraag