CIOWEB

Interkerkelijk contact in overheidszaken

Godslastering moeilijker aantoonbaar (Uitspraak HR 10 maart 2009)

In politiek Den Haag wordt er druk gedebatteerd over de afschaffing in het Wetboek van Strafrecht van het artikel over de godslastering. Er gaan stemmen op om het verbod van godslastering voortaan onder artikel 137c (belediging) te laten vallen. Een nieuwe uitspraak van de Hoge Raad (10 maart 2009) laat zien dat die oplossing weinig succesvol zal zijn.

Op 2 november 2004 wordt in Amsterdam Theo van Gogh vermoord. Daarop volgt een golf van ontzetting en protest in het land. Kort daarna hangt in Valkenswaard een 24 jarige man, M.B., een poster voor het raam met de tekst: “Stop het gezwel dat Islam heet! Theo is voor ons gestorven, wie wordt de volgende? Kom in verzet NU! Nationale Alliantie. Wordt lid! [adres, website]. Op 7 november 2004 zien twee dienstdoende agenten de poster en besluiten op te treden. Ze nemen de poster in beslag en geven M.B. een waarschuwing. Later, na overleg met de officier van justitie, wordt er alsnog een proces-verbaal opgemaakt terzake van een overtreding van artikel 137c (belediging groep mensen) van het Wetboek van Strafrecht Het Gerechtshof ’s-Hertogenbosch achtte de verdachte strafbaar op grond van artikel 137c. Het Hof oordeelde dat de uiting op de poster “Stop het gezwel dat Islam heet”, zowel op zichzelf bezien als in de context waarin deze uiting werd gedaan als beledigend is aan te merken die deel uitmaken van de islamitische geloofsgemeenschap. Door de Islam aan te duiden als een gezwel, en daarmee tot uitdrukking te brengen dat het om iets kwaadaardigs gaat dat verwijderd of uitgebannen zou moeten worden, zou de verdachte zich onnodig grievend uitgelaten over de Islam, en gezien de verbondenheid tussen de Islam en haar gelovigen, ook ten aanzien van die groep mensen die de Islam belijden.

Bij de Hoge Raad richt de discussie zich op de uitdrukking ‘belediging van een groep mensen wegens hun godsdienst’. De Hoge Raad bekeek de politieke discussies over de betekenis van deze woorden toen de wet tot stand kwam (1969-1971). Daaruit bleek dat het artikel een beperkte reikwijdte heeft .De Hoge Raad stelt vast dat de uitlating onmiskenbaar betrekking moet hebben op een bepaalde groep mensen die door hun godsdienst wordt gekenmerkt en zich daardoor onderscheidt van anderen. In dit geval krenkt de grievende uitlating over een godsdienst (Stop het gezwel dat Islam heet) ook de aanhangers van die godsdienst, maar de uitlating is nog niet een uitlating over de groep mensen (Moslims) in de zin van artikel 137 Sr. Het Hof in ’s-Hertogenbosch had het artikel dus te ruim en onjuist geïnterpreteerd, en dus wordt het besluit nu door de Hoge Raad vernietigd. Een beroep op het EVRM had, gelet op een recente Engelse zaak (Norwood), niet tot een andere conclusie kunnen leiden.

Gevolgen

Deze uitspraak heeft ook gevolgen voor de vervolging van de politicus Geert Wilders, omdat artikel 137c Sr ook hier een rol speelt. Het voorlopige oordeel van het Amsterdamse hof over de uitspraken van Wilders hierbij was dat uit de samenhang van de door Wilders gepresenteerde uitlatingen duidelijk zou blijken dat hij de groep moslimgelovigen op het oog heeft. De uitspraak van de Hoge Raad van 10 maart 2009 betekent dat de rechter die eventueel die in de zaak tegen Wilders moet gaan oordelen, zal moeten onderzoeken of een uitlating onmiskenbaar betrekking heeft op een bepaalde groep mensen die zich door hun godsdienst onderscheiden van anderen. Deze uitspraak van de Hoge Raad laat zien dat het aantonen van die belediging nog niet zo makkelijk is.

Mr. Dr. R.A.J. Steenvoorde Secretaris CIO Dit artikel verscheen eerder in RKK.NL

Labels:, ,

CIO-web - CIO Interkerkelijk Contact in Overheidszaken
    • Postadres

      CIO-Secretariaat:
      Postbus 13049
      3507 LA Utrecht
      info@cioweb.nl

      Bezoekadres

      Adriaen van Ostadelaan 140
      3583 AM Utrecht

      Ook op

    • Secretaris

      Mr. Drs. Daniëlle P.J. Woestenberg Ma Ma
      Tel: 030 23 26 928
      d.woestenberg@rkk.nl

      Extra info

      Extra info
      op aanvraag