Welkom

Interkerkelijk contact
in overheidszaken

In de media


Utrecht, 29 april 2021

Reactie CIO (het Interkerkelijk Contact in Overheidszaken) op het wetsvoorstel betreffende het verlenen van de bevoegdheid tot het sluiten van kerkgebouwen en besloten plaatsen (Kamerstuk 35817)

In de nu reeds een jaar durende periode waarin maatregelen het leven van mens en samenleving dwongen zich rekenschap te geven van de ernst van de Covid-19 pandemie is het ook voor kerkelijke gemeenschappen pijnlijk geweest dat in kerkdiensten geen steun en bemoediging kon worden gegeven. Het CIO als belangenorganisatie van 29 christelijke en 2 Joodse kerkgenootschappen heeft na regelmatig overleg met de Minister van Justitie en Veiligheid de kerkgenootschappen op passende momenten adviezen verstrekt over voor de kerken relevante maatregelen. Op dit moment maken kerken gebruik van een routekaart waarin gedetailleerd is aangegeven wat, naar gelang de ernst van de situatie, wel of niet verantwoord en mogelijk is. De advisering door het CIO is door de kerken serieus genomen, ondanks het constitutionele feit dat ook tijdens de pandemie de vrijheid van godsdienst en levensovertuiging niet kan worden ingeperkt. Door zelfdisciplinering hebben de kerken afgezien van het houden van reguliere kerkdiensten of is het aantal toegelaten bezoekers tot een aanvaardbaar minimum teruggebracht. De CIO-advisering en de zelfdisciplinering van de kerken hebben ertoe geleid dat tot op heden de nog wel gehouden kerkdiensten niet of nauwelijks haarden van besmetting zijn geweest.

Tegen die achtergrond is door het CIO met enige bevreemding kennisgenomen van het wetsontwerp waarin burgemeesters de bevoegdheid krijgen om gebouwen en plaatsen als bedoeld in artikel 6, tweede lid, van de Grondwet te sluiten indien de bestrijding van het virus dit noodzakelijk maakt. Uit het wetsontwerp en de memorie van toelichting blijkt dat de regering deze sluitingsbevoegdheid aan een aantal strikte voorwaarden wil binden. Het CIO is erkentelijk voor de zorgvuldige wijze waarop bij de vormgeving van deze nieuwe bevoegdheid rekening wordt gehouden met de bijzondere grondwettelijke positie van deze gebouwen en plaatsen. De vraag is echter of na een jaar ervaring met het omgaan met het virus deze sluitingsbevoegdheid geïndiceerd is. Juist waar het hier gaat om een inperking van een fundamenteel recht zou de noodzaak daarvan toch buiten kijf moeten zijn. Dat is echter niet het geval, zoals eerder is opgemerkt zijn kerkgebouwen geen brandhaarden van besmetting geweest. Bijzondere omstandigheden van epidemiologische aard hebben zich immers niet voorgedaan, derhalve zou een grotere voorzichtigheid met het introduceren van een bevoegdheid die inbreuk maakt op de grondwettelijke vrijheid van godsdienst en levensovertuiging aangewezen zijn. In algemene zin kan het toch niet zo zijn dat in een democratische rechtsstaat fundamentele rechten en vrijheden wettelijk worden ingeperkt “voor het geval dat”. Er moet op zijn minst toch sprake zijn van een evidente noodzaak, hetgeen op grond van de ervaringen van het afgelopen pandemisch jaar zeker niet geval is. Het CIO betreurt het dan ook dat de regering deze sluitingsbevoegdheid op grond van de advisering van de Raad van State, anders dan aanvankelijk was beoogd, ook van toepassing heeft willen verklaren op kerkgebouwen en besloten plaatsen ex artikel 6, tweede lid, van de Grondwet.

Deze constitutionele bedenkingen nemen niet weg dat het CIO, als eerder opgemerkt, waardering heeft voor de voorwaarden waaraan de regering het benutten van de sluitingsbevoegdheid heeft willen binden. Dat geldt in het bijzonder het feit dat artikel 12 van de Algemene wet op het binnentreden onverkort van toepassing blijft en dat dus niet tot sluiting kan worden overgegaan gedurende de eredienst of de bezinningsbijeenkomst. Onverkwikkelijke incidenten worden zo voorkomen. Deze nieuwe bevoegdheid betreft derhalve louter het sluiten van gebouwen en besloten plaatsen en niet het verbieden van erediensten. Het CIO verstaat dit zo dat mocht een kerkgebouw onverhoopt gesloten moeten worden de kerkelijke gemeente de vrijheid behoudt om op een andere locatie, vanzelfsprekend na het nemen van alle noodzakelijke beschermingsmaatregelen, voor het houden van erediensten samen te komen.


Bericht van het CIO aan de aangesloten kerkgenootschappen dd 23 april 2021

Routekaart kerken: voor kerkdiensten een eerste stap mogelijk

Tijdens de persconferentie op dinsdag 20 april j.l. is bekend gemaakt dat het kabinet besloten heeft om de eerste voorzichtige stap te zetten in het openingsplan met ingang van woensdag 28 april a.s. De kamer heeft hiermee ingestemd.

In overleg tussen minister Grapperhaus en een delegatie van het CIO is over deze ontwikkelingen gesproken waarbij ook de vraag aan de orde is geweest wat dit kan betekenen voor de toepassing van de routekaart voor kerken, die op 22 maart j.l. is gepubliceerd.

CIO heeft daarbij overwogen dat de routekaart kerken bedoeld is als een handreiking aan de bij CIO aangesloten kerkgenootschappen en ook op perspectief te bieden bij veranderende omstandigheden.

Alles overwegende komt CIO tot de conclusie dat het vanaf 28 april a.s. mogelijk wordt om kerkdiensten te houden met 30 kerkgangers (exclusief medewerkers), waarbij alle basisregels in acht worden genomen.  Dit betekent dat het advies om zoveel mogelijk uitsluitend digitale kerkdiensten te houden komt te vervallen.  Zoals ook in de routekaart kerken staat vermeld blijft het aanbeveling verdienen om de eredienst ook digitaal te blijven aanbieden.  Ook past dit in de kwetsbare situatie waarin we ons nog bevinden.

CIO adviseert de aangesloten kerkgenootschappen om hierover de eigen gemeenten, kerken en parochies nader te informeren en te adviseren.  Bij het houden van een kerkdienst met 30 kerkgangers zal een systeem van reservering gehanteerd moeten worden zoals ook vorig jaar eerder werd toegepast. Hiervoor en voor andere maatregelen (zoals triage en placering) zijn per kerkgenootschap adviezen en protocollen ontwikkeld.

Voor grotere kerkgebouwen met meer dan 300 reguliere zitplaatsen geef de routekaart de mogelijkheid om in de fase zeer ernstig maximaal 10% van deze zitplaatsen te benutten met inachtneming van de voor deze gebouwen geldende protocollen.

De minister vraagt de kerken uitdrukkelijk om heel terughoudend om te gaan met deze versoepeling. Met name aan de grotere kerken vraagt de minister om het aantal personen stapsgewijs uit te breiden.   Het CIO sluit zich hierbij aan en doet een dringende oproep op die kerkbesturen die over kerkgebouwen met grote aantallen zitplaatsen beschikken om hierin verantwoord en terughoudend te handelen.


7 april 2021

Field labs en kerkdiensten

Het CIO werkt aan de voorbereiding van een serie praktijkproeven met kerkdiensten in kerkgebouwen. Hierover vindt overleg plaats met de ministeries van Justitie en Veiligheid en van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. 

Doel van deze praktijkproeven is te bezien hoe op een veilige en verantwoorde manier kerkgangers aan een kerkdienst kunnen deelnemen.  Het is mogelijk dat de uitkomsten van deze praktijkproeven leiden tot aanpassingen in de protocollen voor veilige en verantwoorde kerkdiensten.   

Voor deelname aan deze praktijkproeven worden door het CIO een aantal kerkbesturen benaderd uit de hele achterban van het CIO. Ook wordt gekeken naar verschillende typen kerkgebouw (groot, klein, monumentaal) en naar de specifieke inhoud van de vieringen. Over het moment waarop deze praktijkproeven daadwerkelijk gaan plaatsvinden is nu nog geen informatie beschikbaar. Die volgt binnenkort.


Zondagavond 28 maart 2021 19.50 uur

PERSBERICHT

Het CIO heeft kennis genomen van de beelden rond kerkgang in Urk en Krimpen aan den IJssel. Het CIO betreurt deze gang van zaken en wijst op de verantwoordelijkheid van de (lid)kerken zelf.
Het CIO spreekt haar waardering uit voor het overgrote deel van de aangesloten kerken/kerkgemeenschappen die het dringende advies, zoals onlangs geformuleerd in de routekaart voor de kerken, opvolgen en roept ook de kerken die vandaag in het nieuws zijn geweest op in deze hun verantwoordelijkheid te nemen.


Persbericht m.b.t. routekaart kerken

CIO stelt Covid-routekaart voor kerken vast

Het Interkerkelijke Contact in Overheidszaken, CIO, heeft in zijn vergadering van vrijdag 19 maart jl. de door een werkgroep voorbereide routekaart kerken besproken en aanvaard als weloverwogen advies voor de bij CIO aangesloten 31 kerkgenootschappen. Dit gebeurde nadat minister Grapperhaus aan het begin van de vergadering de aanwezigen had bijgepraat over de laatste ontwikkelingen op het gebied van de pandemie. De minister sprak zijn waardering uit voor de inzet van de kerken in deze.

Later diezelfde dag heeft de voorzitter van het CIO de routekaart kerken aangeboden aan de minister, die er met belangstelling van heeft kennisgenomen.

Het definitief maken van de routekaart heeft tijd gekost: de golfbewegingen in de covid-besmettingen maakten telkens nieuwe afstemming met de bij CIO aangesloten kerkgenootschappen en de overheid noodzakelijk.

CIO is blij dat de routekaart kerken er nu is: een handreiking aan de bij CIO aangesloten kerkgenootschappen, hoe om te gaan bij verschillende fasen van de COVID-pandemie met erediensten, daaraan gerelateerde en overige activiteiten die tot het kerkelijk leven behoren. Het eind van de pandemie is nog niet in zicht. De routekaart is een instrument dat voorlopig nog nodig en actueel zal blijven.
De routekaart leest als de Covid-routekaart van de overheid. De kaart bestaat uit kolommen per fase (waakzaam, zorgelijk, ernstig, zeer ernstig, zeer ernstig met verzwaring) en een toelichting. Tekst en toelichting vormen één geheel met de routekaart.

De routekaart biedt ook een perspectief en geeft een handvat om in te spelen op toekomstig mogelijke veranderde omstandigheden: wanneer het in de komende tijd tot een afschaling van maatregelen kan komen, is per fase aangegeven wat meer mogelijk kan zijn.
Dit betekent dus ook dat de publicatie van deze routekaart geen wijziging brengt in de maatregelen die op dit moment van toepassing zijn.

De routekaart is een ernstig en weloverwogen advies aan de bij CIO aangesloten kerkgenootschappen: welke maatregelen (ten minste) geadviseerd worden. Het is aan de aangesloten kerkgenootschappen om de tot hun kerkgenootschap behorende lokale kerkgemeenschappen te informeren en te adviseren.

Utrecht, 22 maart 2021



Eventuele vragen kunt u
per mail sturen naar
info@cioweb.nl

Over het CIO


Het Interkerkelijk Contact in Overheidszaken (“CIO”) is een samenwerkingsverband van 29 christelijke kerken en 2 joodse gemeenschappen en behartigt hun gemeenschappelijke belangen bij de (rijks)overheid.

Het CIO heeft ten doel (Artikel II uit de regelen van het CIO):

  • De gemeenschappelijke bespreking, behandeling of afdoening door de participerende Kerken van op het terrein van Kerk en Overheid gelegen zaken, die daartoe hetzij door een of meer Kerken worden ingebracht; hetzij door het Contact eigener beweging ter hand worden genomen; hetzij door de Overheid bij het Contact aanhangig worden gemaakt en daar ter gemeenschappelijke behandeling worden aanvaard.
  • De gemeenschappelijke verzorging – door middel van commissies van het Contact – van daartoe aangewezen taken of belangen, waarbij er met name commissies zijn:
    • voor de geestelijke verzorging in de inrichtingen van het Ministerie van Justitie (CIO-J);
    • voor de geestelijke verzorging binnen de krijgsmacht (CIO-M);
    • voor de geestelijke verzorging in de gezondheidszorg (CIO-G);
    • voor alle regelgeving die betrekking heeft op hetgeen gebeurt in of met de kerkelijke gebouwen (CIO-K);
    • voor het godsdienstonderwijs op de openbare basisscholen (CIO-O).

Het Moderamen van het CIO is vergelijkbaar met een dagelijks bestuur. Het Moderamen vergadert 6 keer per jaar. Tijdens de vergaderingen worden de voorzitters van de Commissies per toerbeurt uitgenodigd om toe te lichten waar zij zich mee bezighouden.

De Plenaire Vergadering is samengesteld uit vertegenwoordigers van de leden. De Plenaire Vergadering komt 4 keer per jaar bijeen.

Naast de Moderamenvergaderingen en de Plenaire Vergadering worden er Expertmeetings georganiseerd. In 2018 zijn er expertmeetings geweest over de ANBI en de implementatie van de AVG.

Jaarlijks wordt er een Kloosterkerkgesprek gehouden. Aan dit gesprek nemen bewindslieden uit Eerste en Tweede Kamer deel.

Onafhankelijk voorzitter van het CIO is drs. Jaap Smit. Secretaris: vacature.

Postadres

CIO Secretariaat

Postbus 13049
3507 LA Utrecht

Bezoekadres

Adriaen van Ostadelaan 140, 3583 AM Utrecht

Secretariaat

Te bereiken op
Tel. 06 48 45 96 04

Voor de pers

Wij beantwoorden vragen van de pers bij voorkeur schriftelijk via de mail.

U kunt uw vragen mailen naar info@cioweb.nl. Deze worden dan zo spoedig mogelijk beantwoord.

In uitzonderlijke gevallen kunt u bellen met 06 34 48 19 51